Φέρουσα ικανότητα και ανάπτυξη

Φέρουσα Ικανότητα είναι ο αριθμός των ειδών ή μονάδων ενός είδους που μπορούν να συντηρηθούν επ’ άπειρον από ένα οικοσύστημα χωρίς την υποβάθμιση του.

1. ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΟΣ Φέρουσα Ικανότητα είναι ο αριθμός των ειδών ή μονάδων ενός είδους που μπορούν να συντηρηθούν επ’ άπειρον από ένα οικοσύστημα χωρίς την υποβάθμιση του. Υπό την συστημική της έννοια η Φέρουσα Ικανότητα ορισμένου συστήματος ή υποσυστήματος διατηρεί την ισορροπία του μείζονος συστήματος. Πάντως η ιδέα που περικλύει ο ορισμός αυτός, προκειμένου περί των έμβιων συστημάτων αφορά στην πεπερασμένη χωρητικότητα και αντοχή των υποσυστημάτων και έχει προδήλως γενικότερη αξία και για αυτό, μια και λαμβάνεται ως θεμελιώδες κριτήριο για τη διασφάλιση της επιθυμητής ισορροπίας τόσο των οικοσυστημάτων όσο και των ανθρωπογενών συστημάτων πράγμα που αποτελεί και άλλο μέτρο της βιωσιμότητας του. Με το ευρύτερο λοιπόν περιεχόμενο της η αρχή της Φέρουσας Ικανότητας λέγει ότι η κατασκευή και διαχείριση των ανθρωπογενών συστημάτων δεν πρέπει να παραβιάζει την Φέρουσα Ικανότητα αυτών των ιδίων και των οικοσυστημάτων- χερσαίων –υδάτινων- θαλασσίων-που επηρεάζονται από αυτά, διότι όλα τα ανθρωπογενή συστήματα κατασκευάζονται μεν και εξελίσσονται ανάλογα με τα οικοσυστημάτα αλλά συναποτελούν με τα μείζονα ενιαία συστήματα το μεγασύστημα της γηςii. Η παρουσία των τουριστών μπορεί να παράγει δυο κατηγορίες προβλημάτων, την παραγωγή στερεών και υγρών αποβλήτων ( που η διαχείριση τους επιβαρύνει την τοπική κοινωνία και η επεξεργασία και η διαχείριση τους πρέπει να ανταποκρίνεται επαρκώς) και την περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ μονίμων κατοίκων και τουριστών εξαιτίας χρήσης παραγωγικών πηγών και υπηρεσιών αλλά και λόγω των επιπτώσεων της λειτουργίας της οικονομίας στην περιοχή. Για να εξασφαλίσουμε τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη της τουριστικής βιομηχανίας είναι απαραίτητο να σχεδιαστεί η τουριστική προσφορά και να αναλύεται το δυναμικό της, οι περιβαλλοντικές , κοινωνικές και οικονομικές καταστάσεις στην περιοχή για να υπολογισθεί η δυνητική επιβάρυνση σε σχέση με τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής. Το οικολογικό αποτύπωμα στη βιοποικιλότητα της περιοχής σχετίζεται και παρέχει τις βάσεις για την λήψη αποφάσεων τουριστικών στρατηγικών για τη μελλοντική ανάπτυξη του προορισμού σε ένα πιο βιώσιμο τρόπο. Είναι πλέον δεδομένο ότι η ανεξέλεγκτη χρήση των φυσικών πόρων (είτε ως συντελεστές παραγωγής και κατανάλωσης είτε ως αποδέκτες των απόβλητων τους) οδηγεί συνεχώς στη μείωση της οικονομικής και κοινωνικής ευημερίας. 2. ΦΕΡΟΥΣΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Στον ελληνικό χώρο η τουριστική ανάπτυξη οξύνθηκε στη δεκαετία του 70. Οι επιπτώσεις της τουριστικής ανάπτυξης που έγινε χωρίς σχεδιασμό όμως δεν ήταν παντού το ίδιο οξυμένες. Εκεί που υπήρχε σχέδιο πόλης η δόμηση ήταν διαφορετική, αλλά σε άλλες περιπτώσεις όπου δεν υπήρχαν χοροθετημένες αστικές δομές τα αποτελέσματα ήταν ολέθρια Παντού οι οικοδομές τουριστικού ενδιαφέροντος έγιναν στον άξονα της ακτής σε πικρή απόσταση από την παραλία και παράλληλα με τους οδικούς άξονες. Επιπλέον η ανυπαρξία κτηματολογίου σε συνδυασμό με τους πλημμελείς ελέχγους των τοπικών αρχές έφεραν το νέο δομημένο περιβάλλον σε μη βιώσιμα επίπεδα, με μεγαλύτερη κάλυψη στα οικόπεδα και ξενοδοχεία με περιορισμένους ελεύθερους χώρους. Χρόνο με το χρόνο και στις αρχές της δακαετίας του 80 ο κόσμος άρχισε να γίνεται πιο ευαισθητοποιημένος, ο τουρισμός ανέβηκε σταδιακά οι αφίξεις αυξήθηκαν και οι ανάγκες των επισκεπτών διαμορφώθηκαν σε νέα επίπεδα με αποτέλεσμα οι τουρίστες να ενδιαφέρονται για εναλλακτικές μορφές τουρισμού. Προορισμοί χωρίς τις απαραίτητες υποδομές χρόνο με το χρόνο χάνουν το δυναμικό τους. Η υποβάθμιση του περιβάλλοντος δεν συγχωρείται πλέον. Αποτέλεσμα η ζήτηση τουρισμού να μειώνεται αισθητά στις περιοχές αυτές και σε συνδυασμό με την πτώση των τιμών η τουριστική βιομηχανία. Η Εκτίμηση Φέρουσας ικανότητας για την τουριστική βιομηχανία μιας περιοχής αλλά και ενός νησιού στο σύνολο του αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την συνεχή επιβίωση της τουριστικής βιομηχανίας ενός τόπου. Μιά και η ανάπτυξη χωρίς ολοκληρωμένο σχεδιασμό σε έναν τόπο σε τελικό επίπεδο τον καταστρέφει. Περιοχές που παλαιότερα είχαν τουρισμό σήμερα λόγω σειράς λαθών έχουν τεράστια μείωση στον τουρισμό λόγω ανυπαρξίας περιβαλλοντικής διαχείρισης. ii: Δεκλερής Μ, Το Δίκαιο της Βιώσιμου Αναπτύξεως-Γενικές Αρχές, Εκδόσεις Αντ.Σάκκουλα Κομοτηνή 2000 * Του Δημήτρη Προκοπίου Υποψήφιος Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πειραιώς