Φίλιππος Ζάχαρης: Άνισες ευκαιρίες και περιορισμένες δυνατότητες

Φίλιππος Ζάχαρης

Δεν υπάρχουν ποτέ ίσες ευκαιρίες σε τούτο τον κόσμο παρά μονάχα δυνατότητες κι αυτές περιορισμένες για να πετύχει κανείς το καλύτερο δυνατό για τον εαυτό του και για τους άλλους.

Σε καμία περίοδο της ζωής δεν προσφέρονταν κανενός είδους διευκολύνσεις στη μάζα, παρά μόνον επιλεκτικά σε κάποιους για να προχωρούν μόνο αυτοί χωρίς πολύ κόπο και κακουχίες.

Αυτό το γνωρίζουν οι περισσότεροι πολίτες και αν ενίοτε δεν το παραδέχονται μεμονωμένα, το κάνουν για λόγους τακτικής και συνήθως για να μην βγει προς τα έξω η βοήθεια που έχουν δεχθεί σε διαχρονική βάση. Ποτέ δεν ξεκινούσαν όλοι από την ίδια αφετηρία, ούτε είχαν τα ίδια οικονομικά για να πεις πως η αφετηρία αυτή ήταν κοινή.

Και μιας και τα οικονομικά παίζουν και έπαιζαν πάντα κυρίαρχο ρόλο, αποτελούσαν την χρήσιμη πύλη για να περάσει κανείς σε χώρους που σε άλλη περίπτωση θα ήταν δυσπρόσιτοι. Με τη βασική αυτή κίνηση ανοιγόταν πάντα ένα ευρύ πεδίο επαφών και με τον καιρό δημιουργούταν ένας κύκλος γνωριμιών που η μία έφερνε την άλλη και στο τέλος τακτοποιούνταν όλα χωρίς χρονοτριβή.

Κάποιος άλλος/η βέβαια μη διαβαίνοντας αυτή την κατά τα φαινόμενα αδιόρατη πύλη, θα αντιμετώπιζε πολλαπλάσια προβλήματα που θα χρειαζόταν μεγαλύτερες παρεμβάσεις άρα επαφές με ανθρώπους σε θέσεις– κλειδιά που προσεγγίζονταν μόνο από άλλους επιφανείς με μεγάλη δύναμη, καλά οικονομικά και πάει λέγοντας ως ομόκεντροι κύκλοι.

Θέλοντας και μη, αυτή είναι η κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα στην πολιτική και την κοινωνία. Αν κάποιοι αυτό θέλουν να το ανατρέψουν, δεν το κάνουν, επειδή λένε όχι στις διαμεσολαβήσεις αλλά για να ρίξουν στάχτη και μελάνι, όπως τα χταπόδια και οι σουπιές που νιώθοντας τον κίνδυνο να ζυγώνει, προσπαθούν να σβήσουν τα ίχνη, σκοτεινιάζοντας το θαλάσσιο τοπίο.

Στην πολιτική, η οικογενειοκρατία συνεχίζει να μονοπωλεί το ενδιαφέρον, το ίδιο όπως και σε όλους τους κοινωνικούς τομείς που άπτονται των ενδιαφερόντων των υπαλλήλων και ελευθέρων επαγγελματιών, μέχρι ποιητών, συγγραφέων και καλλιτεχνών.

Με αυτό θέλω να υποσημειώσω πάντως ότι η οικονομική δύναμη δεν σημαίνει πάντα επιτυχία σε οποιοδήποτε επίπεδο απλά αυξάνονται τα ποσοστά της.
Οι ευκαιρίες λοιπόν για κάποιους δεν χρειάζονται να πιαστούν από τα μαλλιά, όπως θαυμαστά λέει η λαϊκή ρήση, πολύ απλά διότι αναμένονται πληθώρα ευκαιριών για όσους έχουν διευκολυνθεί από παλιά.

Είναι περισσότερο διαδικαστική υπόθεση η άνοδος σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικο-οικονομικής ζωής μιας και το παιχνίδι εξαρχής είναι στημένο και κανονισμένο από κάθε πλευρά.

Επειδή όμως, πάντα στο τέλος βγαίνει ο λογαριασμός, συνήθως περνάνε χρόνια μέχρι να απογυμνωθούν οι ευνοημένοι αλλά και να κριθεί ο καθένας από αυτούς σύμφωνα με αυτά που έχει καταφέρει και πετύχει.

Με απλά λόγια, αυτό λέγεται τελική κρίση και απόφανση, ρητή ανασκόπηση των δεδομένων και των αποτελεσμάτων. Και συνήθως αυτή η ανασκόπηση δεν είναι πάντα με ευτυχή κατάληξη.

Η κοινωνική ανισότητα όμως εξακολουθεί παρά τις όποιες μεμονωμένες εξαιρέσεις να μονοπωλεί την επικαιρότητα σε όλους τους προαναφερόμενους τομείς, να διαβρώνει ολόκληρο τον κοινωνικό ιστό, να παραμορφώνει τις αξίες και τη διαφάνεια που σε τελική ανάλυση είναι αυτό που χρειάζεται εδώ και πολλές δεκαετίες η ελληνική κοινωνία.
Εντούτοις τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει στο παραμικρό. Τα μακριά χέρια και οι γεμάτες τσέπες δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μία ακόμη διαιώνιση της οικογενειοκρατίας και όταν αυτό δεν φτάνει, συμπληρώνεται από τη διεύρυνση των γνωριμιών από γενιά σε γενιά, γιατί μόνο έτσι μπορεί να λειτουργήσει το σύστημα στην Ελλάδα.

Το καλό σχολείο, οι καλές συναναστροφές, τα πολλά έξοδα φοίτησης, τα καλά Πανεπιστήμια και οι καλές συστάσεις, όλα αυτά ανεβάζουν τον πήχη αλλά και τη διαφορά των καλοαναθρεμένων με τους πένητες.

Και δεν μιλώ για κάποιον ταξικό διαχωρισμό που κάνουν συνήθως οι αριστεροί βολεμένοι των συνδικάτων και των ενώσεων. Μιλώ για όλους εκείνους που δεν κόπιασαν για να μάθουν μέσα από τις δυσκολίες, εκείνους που κάποιοι τους έστρωσαν τον δρόμο από νωρίς.

Αποτέλεσμα, να έχει γεμίσει ο τόπος πνευματικούς αλλά σιωπηλούς από μόδα και συνήθεια ελιτιστές. Αυτό δηλαδή που επιθυμεί σφόδρα το κραταιό σύστημα εξουσίας, προσφέροντας τις ευκαιρίες μόνο στους έχοντες και κατέχοντες. Το γνωστό αλισβερίσι από παλιά.