Μαρία Καρίκη: Τα ίδια και τα ίδια…

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Μαρία Καρίκη
Ψυχολόγος, MSc

Όλο και πιο πολλοί άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι η καθημερινότητά τους έχει μετατραπεί σε μια προβλέψιμη ρουτίνα. Αρχίζουν να παρατηρούν τον εαυτό τους να δρα αυτοματοποιημένα και να κάνουν σχεδόν τα ίδια πράγματα ξανά και ξανά. Αναρωτιούνται πώς έγινε η ζωή τους τόσο αυστηρά προκαθορισμένη και αναπολούν τις εποχές που ενεργούσαν πιο ανέμελα και πιο αυθόρμητα.

Καθώς μεγαλώνουμε και αυξάνονται συνεχώς οι ρόλοι που υπηρετούμε, ο ελεύθερος χρόνος μοιάζει να συρρικνώνεται όλο και περισσότερο! Για να προλάβουμε όλα τα “πρέπει” μας, τρέχουμε πανικόβλητοι. Δίνουμε προτεραιότητα στις υποχρεώσεις, στις εκκρεμότητες και αφήνουμε πίσω τις επιθυμίες, τις ανάγκες μας. Και κάπως έτσι “χτίζουμε” ένα καθημερινό πρόγραμμα που αρχικά θεωρούσαμε ότι μας εξυπηρετεί, αλλά στην πορεία ίσως διαπιστώνουμε ότι μας εγκλωβίζει και μας καταπιέζει.

Ένα στοιχειώδες πρόγραμμα σίγουρα είναι αναγκαίο στη ζωή μας, προκειμένου να υπάρχει μια δομή στην καθημερινότητά μας. Ωστόσο, η ρουτίνα είναι κάτι παραπάνω. Πρόκειται για μια “στεγνή” επανάληψη, χωρίς εναλλαγές και χωρίς τον απαραίτητο χώρο για αλλαγές ή αναθεωρήσεις. Κάποιοι άνθρωποι φτάνουν στο σημείο να ακολουθούν μηχανικά το τι πρέπει να κάνουν μέσα στη μέρα τους, σαν να έχουν μια λίστα που μέχρι το βράδυ θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί. Και την επόμενη μέρα πάλι από την αρχή ο ίδιος στόχος.

Δεν είναι τυχαίο που πολλοί διαμαρτύρονται ότι, ακολουθώντας πιστά τη ρουτίνα των υποχρεώσεών τους, νιώθουν ότι έχουν χάσει τον εαυτό τους! Αισθάνονται σαν μια προγραμματισμένη, καλοκουρδισμένη μηχανή που εκτελεί όλα όσα πρέπει να κάνει, χωρίς να σκέφτεται πια αν όλο αυτό την ικανοποιεί ή όχι. Απλά “πρέπει” να το κάνει! Γιατί; Γιατί υπάρχουν άλλα άτομα που εξαρτώνται από εκείνη. Γιατί νιώθει άγχος ή και ενοχές το άτομο, αν δεν ακολουθήσει αυτό που “προηγείται”. Γιατί η κοινωνία “επιτάσσει” να κάνεις όσα περισσότερα μπορείς και να μη σταματάς!

Όλα αυτά συμβαίνουν μέχρι να έρθουν τα πρώτα σημάδια της εξουθένωσης, της υπερκόπωσης, της ψυχικής κατάρρευσης... Αναπόφευκτα έρχεται η στιγμή που όλο αυτό το μοτίβο ζωής δεν μπορεί πια να συνεχιστεί. Ο άνθρωπος νιώθει να αλλοτριώνεται και να χάνει το νόημα της ύπαρξής του. Αρχίζει να αισθάνεται ότι λιμνάζει και όλα μπορεί να του φαίνονται ανούσια και μάταια. Κουράστηκε, βαρέθηκε να κάνει τα ίδια και τα ίδια και κάποιες φορές θέλει απλά να παραιτηθεί ή να φύγει μακριά από όλους και όλα. Σε τέτοιο βαθμό μπορεί να φτάσει ο κορεσμός του.

Τι γίνεται όταν κάποιος φτάσει σε αυτό το σημείο; Τότε είναι που αρχίζουν οι συνειδητοποιήσεις και οι αφυπνίσεις. Έρχεται η στιγμή που αντιλαμβάνεται κανείς ότι μια γκρίζα ρουτίνα δεν είναι η μόνη επιλογή που έχει. Επαναπροσδιορίζει όλα όσα θεωρούσε ότι είναι προτεραιότητες και βάζει τις ανάγκες του στη θέση που τους αξίζει. Όχι από εγωκεντρισμό ή υπεροψία, αλλά από αυτοσεβασμό και αυτογνωσία.

Δεν μπορείς, άλλωστε, να ισορροπήσεις αν παραμελείς για καιρό τον εαυτό σου. Το πρόγραμμά σου θα πρέπει να βασίζεται σε σένα και τους αγαπημένους σου ανθρώπους κι όχι μόνο στις υποχρεώσεις που χρειάζεται να διευθετείς.

Στόχος, επομένως, δεν είναι να τα προλάβει κανείς όλα όπως όπως, αλλά να βρει την ισορροπία και το μέτρο, παρά τα όσα “τρέχουν” καθημερινά και επιζητούν την προσοχή. Ο χρόνος είναι πολύτιμος! Χρειάζεται να τον κατανέμουμε με σοφία και σεβασμό στις αντοχές μας, στα όριά μας, αλλά και στα “θέλω” μας.

Είναι ευθύνη του καθενός το πώς θα διαμορφώσει τη μέρα του, την εβδομάδα του, τον μήνα του, τη ζωή του! Τι προηγείται και τι έπεται; Τι είναι σημαντικό και τι δευτερεύον; Ακούμε τον εαυτό μας ως προς το τι χρειαζόμαστε πραγματικά ή τον προσπερνάμε, γιατί πάντα κάτι άλλο επείγει; Τα κριτήρια που θα θέσουμε στη ζωή μας ως σημαντικά θα καθορίσουν τις επιλογές, τις αποφάσεις μας και την ποιότητα της καθημερινότητάς μας!

Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα σκεφτεί κανείς “δεν προλαβαίνω” ή “άστο για άλλη φορά”, ας σταθεί στην απάντησή του και ας αναρωτηθεί αν αξίζει να ζει έτσι! Μεταθέτοντας συνεχώς αυτό που θα ήθελε ή αυτό που τόσο έχει ανάγκη ή που τόσο έχει επιθυμήσει!

Η ζωή δεν θα πρέπει να είναι μόνο μια εκτελεστική επιταγή. Η ζωή είναι ένα συνεχές βίωμα, με στιγμές απόλαυσης, ικανοποίησης, εξέλιξης και διεύρυνσης. Το πρόγραμμα μπορεί να παραμείνει. Η αυτοματοποιημένη ρουτίνα, όμως, μπορεί να αλλάξει και να γίνει πιο ευέλικτη, πιο ανοιχτή στο καινούριο, στο διαφορετικό, πιο ανθρωποκεντρική! Αν αρχίσει η ρουτίνα να μας “πνίγει”, τότε είναι η ώρα να αλλάξουμε την προσέγγισή μας απέναντι σε αυτήν και να ρωτήσουμε τον εαυτό μας τι έχει πάει λάθος...!