Κυριάκος Μ. Χονδρός: Μια ματιά στο ροδιακό παρελθόν
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 59 ΦΟΡΕΣ
Γράφει ο Κυριάκος Μ. Χονδρός
e-mail: chondros.kyr@gmail.com
Το βράδυ της 22ας Απριλίου 1928, ένας καταστροφικός σεισμός ισοπέδωσε την Κόρινθο και το Λουτράκι. Οι δονήσεις έγιναν ιδιαίτερα αισθητές στην Αθήνα· προκάλεσαν πανικό στους κατοίκους και εξάρθρωσαν τους σεισμογράφους του Αστεροσκοπείου, ενώ τις επόμενες ημέρες η πρωτεύουσα υποδέχθηκε πολλούς σεισμοπαθείς. Η Ρόδος θα συμβάλει μαζί με άλλες πόλεις στην ανοικοδόμηση της πόλης αυτής.
Τον ίδιο μήνα ξεκίνησε στην Αθήνα η έκδοση του σημαντικού περιοδικού Μουσικά Χρονικά, ενώ η θεατρική και πνευματική ζωή της πόλης ανανεωνόταν διαρκώς χάρη στην παρουσία των Μικρασιατών λογίων και καλλιτεχνών. Το 1928 η Αθήνα αριθμούσε περίπου 800.000 κατοίκους, η μεγαλύτερη πρωτεύουσα των Βαλκανίων, και διένυε φάση ραγδαίου μετασχηματισμού μετά την έλευση των προσφύγων του 1922.
Στη Ρόδο συνεχιζόταν η ιταλική κατοχή. Ο Μάριο Λάγκο και η σύζυγός του Οκταβία μετέβαιναν συχνά από και προς τη Ρώμη. Η ιταλική διοίκηση βρισκόταν σε φάση έντονης ανοικοδόμησης του νέου διοικητικού κέντρου (Νέα Πόλη/Μανδράκι), με κτίρια σε εκλεκτικό και ανατολίζοντα ρυθμό, όπως το Κυβερνείο, το Ταχυδρομείο και οι εγκαταστάσεις της αγοράς (Νέα Αγορά).
Μια ματιά στην εμπορική και οικονομική εικόνα του νησιού: στην αγορά κυκλοφορούσαν κεραμίδια από τη Θεσσαλονίκη, βούτυρο Βουλγαρίας, υποδήματα από τον Σμυρνιό, βαφές αυγών ενόψει του Πάσχα από το βιβλιοπωλείο Παντελίδη, υφάσματα από τον Ασπράκη, φάρμακα από τον Ιταλό δικηγόρο Έλβιο Σπάνο και νεωτερισμοί από τον Κων. Μ. Παναγό. Λειτουργούσε το ναυτικό πρακτορείο του Μεν. Νικολαΐδη, καθώς και η Τράπεζα Ισαάκ Αλχαδέφ, ενώ ο Καρπάθιος γιατρός Βάσος Βεργής, αργότερα αντιστασιακός, δεχόταν τους ασθενείς του στο ιατρείο του.
Η Φιλόπτωχη Αδελφότητα Ρόδου συνέχιζε το έργο της, προσφέροντας ανακούφιση σε φτωχά παιδιά.
Το 1928 αποτέλεσε έτος-ορόσημο για τις πιέσεις του φασιστικού καθεστώτος στην εκπαίδευση και τη θρησκεία. Τη χρονιά αυτή το Βατικανό επανίδρυσε την Καθολική Αρχιεπισκοπή Ρόδου, ενώ εντάθηκαν οι πιέσεις προς τη Μητρόπολη Ρόδου και τη Δημογεροντία για το ζήτημα του Αυτοκεφάλου της Δωδεκανησιακής Εκκλησίας και για τον περιορισμό της ελληνικής εκπαίδευσης. Παράλληλα, η ακμάζουσα εβραϊκή κοινότητα της Ρόδου εξέδωσε το 1928 το έντυπο Boletín Mensual de la Comunidad Israelita.
Η Διοικούσα Επιτροπή του Γυμναστικού Συλλόγου «Διαγόρας» κάλεσε τα μέλη του να εκλέξουν τριμελή εξελεγκτική επιτροπή.
Μέσα στη μαυρίλα του φασισμού, κάθε αγώνας ροδιακής αθλητικής ομάδας εναντίον των κατακτητών αποτελούσε μια λαμπρή εθνική νίκη, με ιδιαίτερη σημασία. Στον περίβολο του 9ου Στρατώνα (οι εργασίες για το Στάδιο θα άρχιζαν την επόμενη χρονιά) επρόκειτο να επαναληφθεί ο ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ του Δωριέα και των Φασιστών· ένας αγώνας που πρόσφερε όχι μόνο θέαμα αλλά και, σε περίπτωση νίκης, ικανοποίηση στους Ροδίους.
Ο Δωριέας βρέθηκε εκείνη την περίοδο ενισχυμένος, καθώς επέστρεψαν οι ποδοσφαιριστές του Νεοφύτου και Ελευθεριάδης. Ο διαιτητής, ανθυπασπιστής Παουζέλλι, ήταν καταφανώς μεροληπτικός υπέρ των συμπατριωτών του· ενώ ο Δωριέας προηγείτο με 1–0, υπέδειξε πέναλτι και έτσι ο αγώνας έληξε ισόπαλος 1–1. Για την αδικία αυτή οι Ρόδιοι δεν σιώπησαν και αντέδρασαν με πολλούς τρόπους.

Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News