«Τα γαϊδουράκια δείχνουν ευγνωμοσύνη…»

Ο Στέργος Μαρκιού, ονηλάτης στη Λίνδο, μιλάει για τα 40 χρόνια που τα συμπαθή τετράποδα δημιουργούν μια ατραξιόν πασίγνωση στα πέρατα του κόσμου.

Και τι δεν είδαν τα μάτια τους! Αλλά κυρίως, ποιόν δεν πήραν στην πλάτη τους, να τον ανεβάσουν στην Ακρόπολη της Λίνδου, που βρίσκεται στην κορυφή ενός κατακόρυφου βράχου 116 μέτρα ψηλού, δίπλα στη θάλασσα… Στις 8:30 κάθε πρωί, από Μάιο μέχρι Οκτώβριο, 110 γαϊδουράκια της Λίνδου ξεκινούν από το… γαϊδουροστάσιο-στο έμπα του οικισμού – για το ανηφορικό ταξίδι, το πηγαινέλα, που μπορεί να γίνει αμέτρητες φορές μέχρι τις 6 το απόγευμα. Συνοδός ο ονηλάτης και… φορτίο ο χαρούμενος τουρίστας που διηγείται στη συνέχεια την εμπειρία στην πατρίδα του, ενισχύοντάς την από τη σχετική φωτογραφία. Η ατραξιόν της Λίνδου, είναι γνωστή στα πέρατα του κόσμου και λίγοι επισκέπτες της αντιστάθηκαν. Τα ταπεινά γαϊδουράκια που έχουν ονόματα ακόμη και αρχηγών κρατών -Σαρκοζί και Κάρλα- πήραν στην πλάτη τους ντίβες του κινηματογράφου, μέχρι και βασιλείς όπως η βασίλισσα Σοφία της Ισπανίας, σκηνή που περιγράφει ο Στέργος Μαρκιού, 30 χρόνια ονηλάτης… Πόσα χρόνια είστε ονηλάτης; Τριάντα χρόνια έχω εγώ αλλά οι πιο παλιοί είναι από το 1959-60. Ο πιο παλιός είναι ο Βαγγέλης Πιπάκης. Στα 84 του σήμερα ανεβαίνει στην Ακρόπολη στους 48 βαθμούς, που φτάνει Αύγουστο μήνα. Πόσοι την κάνετε αυτή τη δουλειά; Ξεκίνησαν 5-6 άτομα και κάθε χρόνο ο αριθμός μεγάλωνε. Τα τελευταία δύο χρόνια είμαστε 55. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν και γαϊδουράκια. Πόσα έχει αυτή τη στιγμή η Λίνδος; Έγινε καταμέτρηση πέρυσι, αν δεν κάνω λάθος είναι 350-400. Δουλεύουν όμως μόνο τα 110 με τους τουρίστες. Τα άλλα ή είναι μωρά, ή ξεκουράζονται για να δουλέψουν αργότερα, ή είναι γέρικα. Μέχρι πόσο χρονών μπορεί να ανεβαίνει… αγόγγυστα στην Ακρόπολη;Μέχρι 25 χρονών. Ως τα τέσσερα του χρόνια θεωρείται μωρό. Μετά ξεκινάει τη δουλειά και μέχρι τα 25 του μπορεί να σηκώσει έως και 100 κιλά να τα πάει πάνω στην Ακρόπολη. Μετά θεωρείται γέρικο. Ζει περίπου μέχρι τα 40 του χρόνια. Μέχρι 100 κιλά πρέπει να είναι ο άνθρωπος που θα ανεβάσει πάνω; Ναι, αλλιώς «θα το σκάσουμε το γαϊδούρι», που λένε. Είναι κάποιοι με πολλά κιλά που θέλουν να κάνουν τη βόλτα τους; Βεβαίως, ακόμα και χθες ένας Φινλανδός. Του λέω δεν μπορείς. Πρέπει να το καταλαβαίνουν και μόνοι τους. Είναι κάποιοι που φοβούνται; Τι να φοβηθείς. Είναι πολύ ήσυχα και υπάκουα αυτά τα ζώα. Μπορείς να τα οδηγήσεις εύκολα. ʼλλωστε υπάρχει και ο ονηλάτης. Κάθε ονηλάτης οδηγεί ταυτόχρονα δύο γαϊδουράκια. Ποτέ δεν έχει συμβεί κάτι σοβαρό. Να φοβηθούν και στα λίγα μέτρα να θέλουν να κατέβουν, αυτό ναι. Αλλά δεν συνέβη κάτι. Και βέβαια είμαστε ασφαλισμένοι για το όποιο απρόοπτο. Ανεβαίνουν για πλάκα, περνάνε ωραία, άλλοι τραγουδάνε και πάνε μετά και τα διηγούνται στην πατρίδα τους. Τη βασίλισσα Σοφία πότε την ανεβάσατε; Πέρυσι, στην αρχή του καλοκαιριού. Μιλάει τόσο καλά τα ελληνικά που δεν καταλαβαίνεις ότι είναι ξένη. Υπερευχαριστήθηκε. Ήταν με τον Λιάπη μαζί. Με ρώτησε πώς λένε το γαϊδαράκι που την ανέβαζε. Της λέω «Μαρία…». Του Λιάπη το έλεγαν «Μαργαρίτα». Δεν φοβόταν η βασίλισσα; Καθόλου. Μου είπε ότι έκανε ιππασία. Μπροστά πήγαιναν πεζοί άντρες της ασφάλειάς της, όπως και πίσω. Το καλό είναι ότι… δεν το βάλανε το χέρι στην τσέπη ούτε ο Λιάπης ούτε η βασίλισσα. Και καλά, έχω να λέω ότι ανέβασα τη βασίλισσα, αλλά το Λιάπη γιατί; Αυτοί βέβαια δεν πληρώνουν πουθενά, όπου κι αν πάνε. Ποιους άλλους διάσημους θυμάστε με τα γαϊδουράκια; Τον πατέρα της τον βασιλιά Παύλο, τη Φρειδερίκη, τον Κωνσταντίνο. Είχε ανέβη όλη η οικογένεια τότε. Πρέπει να ήταν το 1962. Ήμουν πιτσιρικάς, σαν παιδάκια ακολουθούσαμε όταν ερχόταν διάσημος. Από καλλιτέχνες; Από ηθοποιό και ποιόν δεν ανεβάσαμε. Τη Ζωή Λάσκαρη θυμάμαι. Γυναικάρα, φορούσε κόκκινα. Την Ειρήνη Παππά πολλές φορές. Τους περισσότερους… Κι από ξένους; Όσοι έρχονται κάνουν τη βόλτα τους. Οι "Pink Floyd" ανεβαίνουν κάθε φορά που έρχονται. Έρχονται μέχρι σήμερα; Έρχονται τα παιδιά τους κι οι συγγενείς τους. Του ίδιους έχω να τους δω δέκα χρόνια. Έρχονταν κυρίως το Πάσχα αλλά για πολλά χρόνια έρχονταν και τρείς φορές το χρόνο. Το σπίτι τους υπάρχει; Βεβαίως, το συντηρεί ένας επιστάτης τον οποίο και πληρώνουν. Έχουν κι άλλοι διάσημοι σπίτια στη Λίνδο; Και γνωστοί και άγνωστοι έχουν που τα πήραν σε κακή κατάσταση και τα έφτιαξαν παλατάκια. Η Λίνδος ήταν τόπος διακοπών διασημοτήτων. Και όχι μόνο διακοπών. Μέσα στον οικισμό υπήρχαν 2.500 κλίνες γεμάτες και τώρα δεν είναι πάνω από 300. Χάσαμε τον καλό κόσμο όταν τα μπαρ έγιναν πολλά, η φασαρία μεγάλωσε… Όλοι βάλαμε το χεράκι μας για να τον χάσουμε. Τι θυμάστε από τις καλές εποχές; Οι μήνες που ερχόταν ο καλός κόσμος ήταν ο Απρίλιος-Μάιος και ο Σεπτέμβρης-Οκτώβρης. Τους υπόλοιπους μήνες έρχονταν κυρίως Ιταλοί, νεαροί… Πολλοί Ιταλοί αγόρασαν και σπίτια το 1965-67 που ήταν σε κακή κατάσταση όταν τα πήραν. Μόνο ο συγχωρεμένος ο Ζίγδης μας έλεγε τότε «μην πουλάτε». Αλλά όταν θέλεις να φτιάξεις σπίτι στην κόρη σου, τι θα κάνεις; Η προίκα δηλαδή. Δυστυχώς μέχρι σήμερα. Το μεροκάματο βγαίνει με τα γαϊδουράκια; Εμείς δουλεύουμε από Μάιο μέχρι Οκτώβρη. Ο Μάιος και ο Οκτώβρης είναι για να συντηρηθούμε. Τους άλλους μήνες βγάζουμε ένα μεροκάματο. Από τη δική μας δουλειά περάσανε πολλοί Λινδιακοί πριν γίνουν γιατροί, καθηγητές. Για το μεροκάματο. Συνήθως η δουλειά πάει από πατέρα σε γιό. Φέτος ξεκίνησε η σεζόν για εσάς; Τις τελευταίες ημέρες ανεβάζουμε 250- 300 άτομα την ημέρα. Τον Αύγουστο ανεβάζουμε πάνω από 600. Πώς σας ήρθε αυτή η ιδέα; Στη Λίνδο επινοείτε πράγματα για να ζήσετε από τον τουρισμό… Καλά το λέτε, αλλά είναι γιατί δουλεύουμε πέντε μήνες για να ζήσουμε τους δώδεκα. Η ιδέα ήρθε εντελώς συμπτωματικά. Κάποτε ένας ταξιτζής από τη Ρόδο έφερε κούρσα στη Λίνδο μια τουρίστρια που ήθελε να ανέβει στην Ακρόπολη, αλλά δεν μπορούσε να το κάνει με τα πόδια. Βλέπει έναν Λινδιακό που είχε φορτωμένο το γαϊδουράκι του με ξύλα και του λέει: «δεν κατεβάζεις τα ξύλα να πάρεις την κυρία;» Έτσι κι έγινε. Πόσα γαϊδουράκια έχετε εσείς; Οκτώ το ένα γεννήθηκε πριν λίγες ημέρες. Δουλεύω με τα δύο όμως. Γιατί για να εκφράσουμε τη δυσαρέσκειά μας για έναν άνθρωπο λέμε «αυτός είναι γαϊδούρι»; Ατυχής έκφραση. Καμία σχέση. Τα γαϊδούρια δεν λένε ποτέ όχι και έχουν τρόπους, δείχνουν την ευγνωμοσύνη τους δουλεύοντας σκληρά. Οι άνθρωποι είναι πολύ χειρότεροι.