Η «μόρφωση» του καλλιτέχνη είναι θέμα συμπεριφοράς

Η «μόρφωση» του καλλιτέχνη είναι θέμα συμπεριφοράς

Η «μόρφωση» του καλλιτέχνη είναι θέμα συμπεριφοράς

Rodiaki NewsRoom

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 941 ΦΟΡΕΣ

Γράφει ο Γιώργος Σακελλαρίδης διδάκτορας μουσικής παιδαγωγικής και διευθυντής Χορωδιών. Μορφωμένος άνθρωπος δεν είναι αυτός που έχει «αποθησαυρίσει» ένα μεγάλο ποσοστό γνώσεων. Για τον Σωκράτη, η «συσσώρευση» γνώσεων δεν αποτελούσε στοιχείο αληθινής μόρφωσης. «Η μόρφωση», έλεγε, «είναι θέμα συμπεριφοράς». Με βάση λοιπόν τις θέσεις του Σωκράτη «περί μορφωμένου ανθρώπου», θα επιχειρήσουμε να περιγράψουμε τα «στοιχεία» ή αλλιώς τις συμπεριφορές, ενός αυθεντικά μορφωμένου καλλιτέχνη. Απ’ ότι θα φανεί στη συνέχεια, οι θέσεις που θα αναπτύξουμε δεν είναι τίποτα άλλο από αυτό που καλούμε, «συναισθηματική αγωγή». Μια αγωγή που θεωρείται –τολμούμε να το πούμε- «ανεπιθύμητη» από τα επίσημα εκπαιδευτικά συστήματα, γι αυτό και η επίσημη και «ειλικρινής» εφαρμογή της, αποφεύγεται. Τελικά η συναισθηματική αγωγή, είναι περισσότερο προσωπική υπόθεση και λιγότερο αγωγή που επιδιώκεται θεσμικά και οργανωμένα. • «Μορφωμένος» καλλιτέχνης λοιπόν είναι εκείνος που έχει μάθει, όπως κάθε αληθινά μορφωμένος άνθρωπος, να ελέγχει τις αρνητικές και τις δυσάρεστες καταστάσεις, αντί να αφήνεται να ελέγχεται απ’ αυτές. Βέβαια ο έλεγχος τέτοιων καταστάσεων, συχνά, απαιτεί υπομονή σε βάθος χρόνου, ψυχική «αντοχή», πίστη στο ότι δεν έχει να αποδείξει τίποτα, σε κανέναν. Οι δυσάρεστες καταστάσεις, επειδή έχουν τη δυνατότητα να «απενεργοποιούν» τη σκέψη, μπορούν και να μας «ελέγχουν». Όσο πιο γρήγορη είναι η αποστασιοποίηση από αυτά που μας πιέζουν και μας στενοχωρούν, τόσο πιο γρήγορα ο νους λειτουργεί δημιουργικά και παραγωγικά. Τόσο πιο γρήγορα η λογική συνεργάζεται αρμονικά με τα συναισθήματα. • Ένα άλλο «συστατικό» του «μορφωμένου» ανθρώπου, άρα και κάθε μορφωμένου καλλιτέχνη, είναι η «συνύπαρξη» γενναιότητας και λογικής για την αντιμετώπιση δύσκολων γεγονότων. Η γενναιότητα από μόνη της ίσως να αποδεικνύεται πολλές φορές βλαπτική. Η γενναιότητα, με λογική όμως, μπορεί να είναι ακόμη ένα χάρισμα. «Γενναίος» καλλιτέχνης είναι εκείνος που «αποστασιοποιείται» από τα «στεγανά» της «κομματικοποιημένης» τέχνης και του «κομματισμού» γενικότερα. Είναι εκείνος που αντιστέκεται με το ήθος του και την ανθρωποκεντρικότητα του έργου του, σε όσα είναι δυνατόν να του καταμαρτυρούν –για προσωπικούς λόγους- ολιγομελείς «ανθρώπινες αγέλες», ή εμπαθή άτομα. Η γενναιότητα στην αληθινή τέχνη, όπως και στην «τέχνη της ζωής», θέλει «μέτρο» που μόνη η λογική δίνει. • Ο «μορφωμένος» καλλιτέχνης, ως πλατιά μορφωμένος άνθρωπος, διακρίνεται από εντιμότητα σε όλες του τις συνδιαλλαγές. Είναι ουτοπία να πιστεύει κανείς ότι οι καλλιτέχνες- κατ’ εξαίρεση- είναι ανώτεροι άνθρωποι. Στην τέχνη συμβαίνει ότι και σε άλλα πλαίσια δράσεων. Υπάρχουν «άνθρωποι και άνθρωποι». Τίποτα στην τέχνη και στους ανθρώπους που την «υπηρετούν» δεν πρέπει να εξιδανικεύεται. Δεν πρέπει να ξαφνιάζει λοιπόν ότι ανεντιμότητα , πονηριά, υστεροβουλία, κακεντρέχεια, συναντά κανείς και στις ζωές των καλλιτεχνών, στην ίδια έκταση και συχνότητα που συναντά αυτές τις συμπεριφορές και σε άλλους. Κι όμως ο αληθινά μορφωμένος άνθρωπος, καλλιτέχνης ή όχι, φροντίζει να είναι έντιμος στις δοσοληψίες του. Ιδιαίτερα μάλιστα η τέχνη, δεν έχει ανάγκη από στάσεις εξαπάτησης. • Η «μόρφωση» του κάθε καλλιτέχνη, όπως και κάθε άλλου ανθρώπου, «πλουτίζεται» όταν καταφέρνει να αντιμετωπίζει καλοπροαίρετα, δυσάρεστα γεγονότα και αντιπαθητικούς ανθρώπους. Το να «ξεπερνά» κανείς τις «κακοτοπιές»- με όσο γίνεται λιγότερο ψυχικό κόστος- είτε αυτές έχουν να κάνουν με γεγονότα αρνητικά, ή με ανθρώπους «αρνητικούς», δεν είναι τίποτα άλλο, από «συναισθηματική εξυπνάδα». Το να ξεπερνάς μάλιστα τέτοιες δυσκολίες με χιούμορ, είναι σαν να «δίνεις ένα καλό μάθημα», σε αυτούς που θέλουν να «εισβάλλουν» στη ζωή σου. Κι ο ίδιος όμως παίρνεις θετικά μαθήματα κάθε φορά που με αισιοδοξία και επιτυχία, προσπερνάς δυσάρεστα γεγονότα. • «Μορφωμένος» καλλιτέχνης και γενικότερα μορφωμένος άνθρωπος είναι αυτός που δεν νικήθηκε από τις ατυχίες και τις αποτυχίες του. Ίσα-ίσα οι ατυχίες και οι αποτυχίες κι ακόμη τα λάθη που κάνουμε, είναι οι πιο καλοί «οδηγοί» στη ζωή μας. Οι δυσκολίες είναι αυτές που «ανοίγουν» νέους «δρόμους» στην τέχνη και στον καλλιτέχνη. Όποιος μπορεί να δεχτεί πως δεν είναι τέλειος, πως έχει δικαίωμα να αποτυγχάνει κάποιες φορές στις επιλογές και στις πρακτικές που μεταχειρίζεται, θα απελευθερωθεί ψυχικά και θα φτάσει πολύ πιο κοντά στην απόλαυση της τέχνης, απ’ ότι άλλοι που στόχο έχουν τη διαρκή τελειότητα, το βραβείο, το «αριστείο». • Ο βαθιά «μορφωμένος» άνθρωπος, είτε ανήκει στην κατηγορία των καλλιτεχνών, είτε όχι, γνωρίζει καλά την αξία που έχει η «τεχνική» της «αναβολής της ικανοποίησης», γι αυτό και την εφαρμόζει. Το να ικανοποιηθεί για παράδειγμα πρόσκαιρα εκφράζοντας ανεξέλεγκτα το θυμό του σε στιγμές αντιπαράθεσης με άλλους, είναι μια ανούσια και επικίνδυνη απόλαυση της στιγμής. Τέτοιες «απολαύσεις» τις χαλιναγωγεί. • Ο «μορφωμένος» άνθρωπος, είτε δραστηριοποιείται στο πεδίο της τέχνης, είτε σε οποιοδήποτε άλλο πεδίο, διαχειρίζεται έτσι τις καταστάσεις ώστε οι μεγάλες επιτυχίες και η δόξα, όταν εμφανιστούν, να μην τον φθείρουν. Η ειλικρινής σεμνότητα, η απλότητα , η ευγένεια και η επικοινωνία με σεβασμό, είναι συμπεριφορές που δείχνουν πως κάποιος δεν έχει φθαρεί από επιτυχίες και δόξα. Έτσι κι αλλιώς ο αληθινός καλλιτέχνης όπως και ο αληθινός «τεχνίτης» της ζωής, ζουν για να ευτυχίσουν μέσα από αυτό που κάνουν. Επειδή αυτοσκοπός τους δεν είναι η επιτυχία, αυτή έρχεται συνήθως αβίαστα. Οι αληθινά μορφωμένοι άνθρωποι, μέσα από την καλλιέργεια της γνωστικής αλλά και της συναισθηματικής τους νοημοσύνης, μαθαίνουν να διαχειρίζονται με τον καλύτερο τρόπο, δόξα και επιτυχίες.

Διαβάστε ακόμη

Αγαπητός Ξάνθης: Λίγες σκέψεις από τα συμπεράσματα του συνεδρίου της ΚΕΔΕ για τα νησιά μας

Θάνος Ζέλκας: Τα ιδανικά στον καθρέφτη του χρόνου

Γιάννης Σαμαρτζής: Το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ως διαχρονικός «καθρέφτης» της Ελληνικής Οικονομίας

Μανώλης Κολεζάκης: Το μεταναστευτικό πρόβλημα στη Ελλάδα και στον κόσμο γενικότερα

Τίτος Κάββαλος_Εκτός Σχεδίου Δόμηση: ΠαραμυθιάΣτΕ, μας…

Κοσμάς Σφυρίου: Η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας και πώς θα την εκμεταλλευτεί η Τουρκία

Σωτήρης Ντάλης: Συμμαχία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια

Νίκος Τρίπης: Το ΠΑΣΟΚ απέναντι στην κυβερνητική προπαγάνδα και την ασυδοσία των funds