Πενήντα εισαγγελικές παραγγελίες για κακοποίηση ανηλίκων, μέσα στα σπίτια της Ρόδου

Pοδούλα Λουλουδάκη

Σε διάστημα ενός έτους, βοηθούντος της καραντίνας, υπερδιπλασιάστηκε η κακοποίηση παιδιών από γονείς

Η καραντίνα και τα κλειστά σχολεία έφεραν… ξύλο σε σπίτια στη Ρόδο, όπου υπάρχουν παιδιά στην προ-εφηβεία και την εφηβεία!

Οι εισαγγελικές παραγγελίες, για περαιτέρω διερεύνηση φτάνουν τον εντυπωσιακό αριθμό των 50 ενώ είναι βέβαιο ότι οι καταγγελίες ήταν πολύ περισσότερες. Ο αριθμός αυτός αφορά την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2020 έως σήμερα και προκαλεί έντονη ανησυχία στις δομές του Δήμου Ρόδου που διενεργούν τη διερεύνηση και χειρίζονται τις υποθέσεις με πάσα επιμέλεια και σοβαρότητα, αλλά χωρίς να διαθέτουν το απαιτούμενο προσωπικό.

Εξ αυτού του λόγου έχουν διερευνηθεί μόλις οι 20 καταγγελίες και οι Εκθέσεις γι’ αυτές βρίσκονται στα χέρια του Εισαγγελέα, πέντε είναι προς διερεύνηση αυτό το διάστημα και εκκρεμεί η διερεύνηση για τις υπόλοιπες ενώ συγκεντρώνονται κι άλλες.

Η Μαίρη Παναγιώτου, η Κοινωνική Λειτουργός στο Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Δήμου Ρόδου που έχει την κύρια ευθύνη για τη διερεύνηση και τη σύνταξη της κάθε Έκθεσης, μιλά σήμερα στη «Ροδιακή» για τις συνέπειες του εγκλεισμού ο οποίος αν υπήρχουν δυσλειτουργίες, τις φανερώνει.

«Όλες οι δυσλειτουργίες που υπάρχουν ή οι εν δυνάμει δυσλειτουργίες, φαίνονται στην καραντίνα», μου λέει.

«Είναι τα οικονομικά προβλήματα, είναι το ότι υπάρχει πολύς χρόνος, ότι τα παιδιά δεν πηγαίνουν σχολείο και δεν μπορούν να βγουν έξω, κι όλα αυτά επιτείνουν το πρόβλημα. Συμβαίνει όμως και κάτι άλλο. Επειδή μένουμε στα σπίτια μας, έχουμε χρόνο να παρατηρούμε τη γειτονιά. Αν φωνάζει η γειτόνισσα και δέρνει τα παιδιά της, δεν το άκουγα πριν γιατί ήμουν στην εργασία μου. Όταν είμαι στο σπίτι, έχω χρόνο να παρατηρώ κι αυτό δεν είναι κουτσομπολιό.

Οι άνθρωποι διαπιστώνουν δυσλειτουργίες ή υποψιάζονται δυσλειτουργίες και κάνουν περισσότερες καταγγελίες. Επιπλέον ίσως ο κόσμος πια να έχει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις δομές του κράτους. Λέει: «εγώ θα κάνω την καταγγελία και κάτι θα γίνει. Θα το πω στην Αστυνομία, στον Εισαγγελέα, στην Πρόνοια και κάτι θα γίνει»!

Πέφτει ξύλο, κ. Παναγιώτου, σε ανηλίκους μέσα στα σπίτια τώρα που τα σχολεία είναι κλειστά;
Υπάρχουν πάρα πολύ σοβαρά περιστατικά. Πέφτει ξύλο, έχουμε κάποιες λίγες περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης, αλλά και περιπτώσεις ενδεχόμενης παιδικής πορνογραφίας. Και το «ενδεχόμενης» θέλω να το τονίσετε. Επίσης έχουμε καταγγελίες σοβαρής παραμέλησης. Και η παραμέληση είναι κακοποίηση. Μπορεί να ταΐζεις το παιδί, να του κάνεις μπάνιο, αλλά να μη φροντίζεις την ψυχούλα του, να μην της δίνεις τροφή. Επιπλέον υπάρχουν καταγγελίες για γονείς που πάνε να συναντήσουν έναν ερωτικό σύντροφο και παίρνουν μαζί τους το παιδί. Αυτό συνεπάγεται έντονη συναισθηματική και ψυχολογική κακοποίηση που του δημιουργεί τραύμα.

Δηλαδή, το παιδί χρησιμοποιείται από τον γονέα για να κάνει «πλάτες», να δημιουργήσει άλλοθι;
Το παιδί δεν ξέρει να πει όχι. Μέσα του ξέρει τι γίνεται κι αυτό του δημιουργεί τραύμα. Οι υπηρεσίες μας μπορούν να ενισχύσουν τον ρόλο της οικογένειας, αλλά δεν υπάρχει αριθμητικά το προσωπικό που θα εξετάσει άμεσα όλες τις Εισαγγελικές Παραγγελίες και θα βοηθήσει περαιτέρω.

Οι καταγγελίες από ποιους γίνονται;
Συνήθως από γείτονες που ακούνε φωνές και κλάματα. Είχαμε καταγγελίες κι από παππούδες. Όταν ο Εισαγγελέας αξιολογήσει την καταγγελία προχωρά σε παραγγελία διερεύνησης των συνθηκών διαβίωσης των ανηλίκων στο πλαίσιο της οικογένειας.

Πώς μπορεί κάποιος να κάνει καταγγελία, ποιοι τρόποι υπάρχουν;
Τρεις τρόποι υπάρχουν: Η καταγγελία στην Αστυνομία, με ένορκη κατάθεση όπου δίνω το όνομά μου και υπογράφω, η καταγγελία απευθείας στον Εισαγγελέα, με τηλεφώνημά μου ή επίσκεψη και η καταγγελία από τηλεφώνου στο τετραψήφιο νούμερο του «Χαμόγελου του Παιδιού» όπου εκεί δεν δίνεις το όνομά σου. Το «Χαμόγελο του Παιδιού» διαβιβάζει το αίτημα στον αρμόδιο Εισαγγελέα. Εμείς προτρέπουμε τον καταγγέλοντα όποιο τρόπο κι αν επιλέξει να δώσει όσο περισσότερες πληροφορίες μπορεί για να διευκολύνει το έργο μας.

Μπορείτε να μου περιγράψετε μία από τις καταγγελίες που έχετε διερευνήσει και ποια ήταν η εξέλιξή της; Μία από τις πιο... ελαφριές περιπτώσεις, αν μπορεί να υπάρξει τέτοιος όρος σε καταγγελία για κακοποίηση.
Γυναίκα κατήγγειλε ότι σε συγκεκριμένο σπίτι της γειτονιάς της που έχει τρία παιδιά, η μητέρα φωνάζει, βρίζει και ακούγονται κλάματα. Πήρα στα χέρια μου την Εισαγγελική Παραγγελία και πήγα για διερεύνηση. Εδώ πρέπει να πω ότι ποτέ δεν πάει ένας. Πηγαίνουμε δύο κοινωνικοί λειτουργοί μαζί, γιατί τέσσερα μάτια είναι καλύτερα από δύο και τέσσερα αυτιά είναι καλύτερα από δύο. Προέκυψε ότι η μητέρα είχε καρκίνο, είχε τα δικά της προβλήματα δηλαδή και τα παιδιά ήταν παιδιά. Μερικές φορές αυτό που χρειάζεται δεν είναι ο Εισαγγελέας να πάρει τα παιδιά από την οικογένεια και να τα στείλει σε ίδρυμα, αλλά μία σύσταση και ένα ταρακούνημα. Συχνά μετά από τις δικές μας επισκέψεις αλλάζουν τα πράγματα. Στην προκειμένη περίπτωση ο πατέρας έμενε αμέτοχος σε όλο αυτό που συνέβαινε. Με τη δική μας προτροπή ο σύζυγος ξεκίνησε να συμμετέχει και να βοηθάει στην επίλυση προβλημάτων της καθημερινότητας. Κάποιες άλλες περιπτώσεις ωστόσο δεν είναι τόσο απλές. Όταν ο Εισαγγελέας ζητά στοιχεία από την Ανακρίτρια και μας μεταβιβάσει εκείνη την υπόθεση για διερεύνηση τότε πρόκειται για πολύ σοβαρή υπόθεση. Πάντα ωστόσο η δουλειά η δική μας είναι να πάρουμε συνεντεύξεις, να μιλήσουμε με τα παιδιά, τους γονείς, τη γιαγιά και τον παππού, τη γειτονιά, ακόμα και με τον γιατρό των παιδιών. Διερευνάς όλο το περιβάλλον προκειμένου να εξαχθούν συμπεράσματα και να συντάξεις την Έκθεση προς τον Εισαγγελέα, μία πολύ υπεύθυνη δουλειά και επίπονη.

Πόσες Εισαγγελικές Παραγγελίες σας έχουν μεταβιβαστεί γι’ αυτόν τον τελευταίο δύσκολο χρόνο που αφορούν κακοποίηση ανηλίκων στη Ρόδο;
Από την αρχή του 2020 έως αυτή την ώρα μας έχουν μεταβιβαστεί από τον Εισαγγελέα περίπου 50 Εισαγγελικές Παραγγελίες, για διερεύνηση των συνθηκών ζωής των ανηλίκων. Στη μεγάλη πλειονότητά τους, με τη διερεύνηση έχω ασχοληθεί εγώ. Οι 20 Εκθέσεις έχουν κατατεθεί κι αυτό το διάστημα έχω μπροστά μου ανοιχτές πέντε ακόμα υποθέσεις. Ορισμένες από τις Εισαγγελικές Παραγγελίες έχουν διερευνηθεί από τις κοινωνικές λειτουργούς του «Βοήθεια στο Σπίτι».

Οι άλλες 25 Εισαγγελικές Παραγγελίες πότε θα διερευνηθούν; Κι αν είναι πολύ σοβαρές οι περιπτώσεις κακοποίησης;
Κάνουμε ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατόν. Χρειαζόμαστε πιο πολλούς υπαλλήλους κι αυτό είναι θέμα της Πολιτείας.

Το ίδιο «δυναμικά» μπήκε και το 2021;
Το ίδιο. Αυτή την εποχή, παγκόσμια, σπάνε τ’ αυγά. Βγαίνουν στη φόρα τα πράγματα, όλες οι δυσλειτουργίες. Τα οικονομικά προβλήματα είναι πολλά, τα παιδιά για πάρα πολύ καιρό δεν πάνε στο σχολείο, τα προβλήματα των συζύγων, αν υπάρχουν, αναδεικνύονται.

Πάλι πέφτουμε απ’ τα σύννεφα! Τόσες φορές που πέσαμε μυαλό δε βάλαμε, άλλωστε. Στην πάλαι ποτέ ανέμελη Ρόδο, μίας οικονομικής δυσπραγίας, μύρια κακά έπονται.