Παναγιώτης Εγγλέζος: «Ο εθελοντισμός είναι μόνο προσφορά»

Βαρβάρα Μπογδάνου

Ο πρόεδρος της ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. Σαλάκου μιλά για τις δυσκολίες, το έργο και την προσφορά της ομάδας

Είναι όλοι μία οικογένεια, μαζί στα δύσκολα μαζί στα εύκολα, μαζί παντού. Τους ενώνει η μεγάλη αγάπη για το χωριό τους, τη Σάλακο, και η αγάπη για το νησί μας, τη Ρόδο. Είναι πάντα στην πρώτη γραμμή και όπου τους ζητηθεί βοήθεια, τη δίνουν πρόθυμα γιατί πάνω από όλα είναι… εθελοντές. Πρόκειται για τα μέλη της Εθελοντικής Ομάδας Αντιμετώπισης Καταστροφών (ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ.) Σαλάκου, που τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτύξει μεγάλη δράση, έχουν βραβευτεί γι’ αυτό και έχουν καταφέρει να κινήσουν το ενδιαφέρον και νέων παιδιών να συμμετάσχουν.

Ιδρυτής και επικεφαλής της ομάδας ο Παναγιώτης Εγγλέζος που τη νιώθει σαν παιδί του και παρά τα δύσκολα, δεν το βάζει κάτω, συνεχίζει… δίνοντας το παράδειγμα και στα υπόλοιπα μέλη, καθώς, όπως λέει, η συμμετοχή του καθενός στον εθελοντισμό μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Κε Εγγλέζο, ποια είναι η ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. Σαλάκου, πώς λειτουργεί και ποιο είναι το έργο της;
Η ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. Σαλάκου είναι μια εθελοντική ομάδα που δραστηριοποιείται κυρίως στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας, της πυρόσβεσης και της δασοπροστασίας. Λειτουργεί με τη συμμετοχή εθελοντών, κυρίως από το χωριό της Σαλάκου, με μια-δυο εξαιρέσεις, είναι εθελοντές, οι οποίοι εκπαιδεύονται για να ανταποκριθούν σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως πυρκαγιές, πλημμύρες και άλλες φυσικές καταστροφές. Ο σκοπός της είναι η προστασία του περιβάλλοντος και των πολιτών, προσφέροντας υποστήριξη στις αρμόδιες Αρχές και ιδιαίτερα στην Πυροσβεστική Υπηρεσία, στην οποία και υπαγόμαστε τυπικά και ουσιαστικά, όχι μόνο στη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, αλλά σχεδόν σε όλη τη διάρκεια του έτους.

Η ομάδα αποτελείται από 33 άτομα, 26 πιστοποιημένα και 7 δόκιμα μέλη, όλων των ηλικιών, έχει έδρα τη Σάλακο, και διαθέτει το δικό της Πυροφυλάκιο που είναι λίγο έξω από το χωριό. Καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, καθημερινά, από το απόγευμα μέχρι αργά το βράδυ, πραγματοποιούνται βάρδιες στο Πυροφυλάκιό μας, καλύπτοντας την ευρύτερη περιοχή, από Σάλακο μέχρι τη διασταύρωση Έμπωνα–Απόλλωνα και από Σάλακο μέχρι Διμυλιά και προς Άγιο Σουλά, όπως και σε οποιοδήποτε συμβάν κληθούμε από την ΠΥΡ.

Ποια ήταν η πιο δύσκολη επιχείρηση της ομάδας; Υπήρξαν στιγμές που κινδυνέψατε;
Κάθε επιχείρηση της ομάδας είναι δύσκολη γιατί έχουμε να κάνουμε με τα φυσικά φαινόμενα. Η ομάδα συμμετέχει αρκετά χρόνια σε επιχειρήσεις στο νησί και έχουμε ζήσει πολλές καταστάσεις, όπως οι ανευρέσεις αγνοούμενων με δυσάρεστες καταλήξεις, η συμμετοχή σε πλημμύρες, όπου κι εκεί ζήσαμε τραγικές καταστάσεις, αυτό όμως που ζήσαμε πέρυσι στη μεγάλη καταστροφική πυρκαγιά, νομίζω ότι θα μείνει για πάντα στη μνήμη μας. Για 12 ημέρες, δίναμε μια άνιση «μάχη» με τις φλόγες και με την αγωνία να σώσουμε τα σπίτια μας και το χωρίο μας, που για μερικά μέτρα, στην κυριολεξία, δεν κινδύνεψε…

Όλη αυτή η αγωνία, η ένταση, η υπερπροσπάθεια, θεωρώ ότι μας έχει στιγματίσει όλους. Υπήρξαν στιγμές στη μεγάλη αυτή προσπάθεια, που κινδυνέψαμε αρκετοί από εμάς, με εγκλωβισμούς, με πτώσεις, με εξάντληση, αλλά η ομαδική συνεργασία και η εκπαίδευση μάς βοήθησαν να παραμείνουμε ασφαλείς και να δώσουμε τον αγώνα μας για να σώσουμε τον τόπο μας.

Πώς σας αντιμετωπίζουν οι πολίτες και τι μήνυμα θέλετε να στείλετε στην κοινωνία της Ρόδου;
Η αγάπη του κόσμου είναι πρωτοφανής, τόσο σε τοπικό, πανελλαδικό αλλά και διεθνές επίπεδο, όχι μόνο μετά από τη μεγάλη φωτιά, αλλά και πολύ πριν, και είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που η ομάδα συνεχίζει τη λειτουργία της. Γιατί υπήρχαν στιγμές απογοήτευσης, απελπισίας και οργής, κυρίως από την απαξίωση της πολιτείας στον ρόλο των εθελοντών. Όμως, ερχόταν η αγάπη και η βοήθεια του κόσμου σαν από «μηχανής θεός» και τα έσβηνε όλα αυτά, δίνοντάς μας τη δύναμη να συνεχίσουμε την προσφορά μας, γιατί ο εθελοντισμός είναι προσφορά και μόνο. Το μήνυμα που θέλουμε να στείλουμε είναι ότι η συμμετοχή τού καθενός στον εθελοντισμό μπορεί να κάνει τη διαφορά. Κάθε μικρή πράξη μπορεί να έχει μεγάλο αντίκτυπο. Η Ρόδος μας, απέδειξε, ότι πρωτοπορεί στο θέμα του εθελοντισμού και αυτό θεωρώ ότι δίνει ελπίδα σε όλους μας για κάτι καλό.

Μετά από τόσες πολλές επιχειρήσεις στις οποίες συμμετείχατε, τι γνώμη έχετε σχηματίσει για τα περιστατικά πυρκαγιάς στο νησί μας; Πολλοί κάνουν λόγο για εμπρησμούς. Εσείς, τι λέτε;

Οι απόψεις για τα περιστατικά πυρκαγιάς στο νησί μας ποικίλλουν. Πολλοί εθελοντές και πολίτες μιλούν για την πιθανότητα εμπρησμών, και είναι σημαντικό να γίνεται έρευνα για την προέλευση αυτών των πυρκαγιών. Η δική μου άποψη και εκτίμηση είναι ότι σίγουρα τίποτα δεν είναι τυχαίο, ο ανθρώπινος παράγοντας είναι πάντα αυτός που παίζει τον πιο σοβαρό ρόλο. Δεν αποκλείω το θέμα του εμπρησμού και μάλιστα στην πρόσφατη φωτιά στην περιοχή της Κυμισάλας, ήταν σαφέστατο ότι ανθρώπινο χέρι έκανε τη δουλειά του, όπως και σε αρκετές άλλες περιπτώσεις υπήρχαν στοιχεία και ενδείξεις, ότι ναι, ήταν εμπρησμός και δεν μπορεί να φταίει η κλιματική αλλαγή, όταν στην περιοχή της Κυμισάλας και μόνο το τελευταίο διάστημα, έχουμε πάνω από 6 πυρκαγιές, που ευτυχώς δεν πήραν διαστάσεις, όπως και η έναρξη της μεγάλης φωτιάς πέρυσι… καθόλου τυχαία δεν ήταν.

Πριν από περίπου δύο χρόνια ενταχθήκατε στις κορυφαίες εθελοντικές ομάδες της χώρας. Πώς νιώθουν μετά από αυτό τα μέλη;
Η ένταξη της ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. στις κορυφαίες εθελοντικές ομάδες της χώρας, ήταν η καλύτερη επιβράβευση όλων των αγώνων και των θυσιών που έχουμε κάνει, όλοι αυτοί που αποτελούμε την οικογένεια της ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. ΣΑΛΑΚΟΥ.

Η κορυφαία αυτή διάκριση αλλά και η τιμητική πρόσκληση να συμμετέχουμε ως η μόνη εθελοντική ομάδα από την Ελλάδα, στο παγκόσμιο συνέδριο, για τις νέες καινοτομίες και την εφαρμογή της τεχνολογίας στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών, που έγινε στα Χανιά και διοργάνωσε το Πολυτεχνείο Κρήτης και το αντίστοιχο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης (Δανία), με τη συμμέτοχη δεκάδων ομάδων από όλο το κόσμο, δεν έχει ενισχύσει μόνο το ηθικό των μελών μας αλλά μας έχει γεμίσει με δύναμη να προσπαθούμε να γίνουμε ακόμα πιο χρήσιμοι στον τόπο μας και να καταφέρουμε να βάλουμε το δικό μας λιθαράκι στην προστασία της μοναδικής ομορφιάς του νησιού μας.

Νιώθουμε υπερήφανοι για την αναγνώριση και την εμπιστοσύνη που μας δείχνει η κοινωνία μας αλλά και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, γιατί κανείς μόνος του δεν μπορεί να κάνει τίποτα και στο νησί της Ρόδου. όλοι είμαστε μια μεγάλη ομάδα και χωρίς τη στήριξη και τη βοήθεια από περιφέρεια–δήμο και την Πυροσβεστική Υπηρεσία, τίποτα δεν θα ήταν εφικτό.

Βλέπετε ενδιαφέρον από νέα παιδιά να ακολουθήσουν το δικό σας παράδειγμα στον τομέα του εθελοντισμού;
Υπάρχει σημαντικό ενδιαφέρον από νέα παιδιά να συμμετάσχουν στον τομέα του εθελοντισμού, και μάλιστα στη δική μας ομάδα, έχουμε εντάξει σχεδόν όλοι μας τα παιδιά μας, άλλα και στις υπόλοιπες ομάδες του νησιού, βλέπω με μεγάλη χαρά να υπάρχει «νέο αίμα».

Αυτό δείχνει, ότι η νέα γενιά αναγνωρίζει τη σημασία της προσφοράς και της αλληλεγγύης. Άλλωστε, ένας από τους σκοπούς των ομάδων που υπάρχουν, είναι και αυτός, να φέρουμε κοντά τον κόσμο στον εθελοντισμό, γιατί δυστυχώς, πλέον, αυτό που λειτούργει και αποδίδει στη χώρα μας είναι η εθελοντική πρωτοβουλία και η εθελοντική προσφορά.

Η ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. έχει αναπτύξει ενεργό δράση και αναφορικά με το πάρκο των ανεμογεννητριών στον Προφήτη Ηλία. Πού βρίσκεται το θέμα;
Τα μέλη της ομάδας μας, ως ενεργοί πολίτες που είναι, συμμετείχαν στη μεγάλη προσπάθεια που έγινε να αποτραπεί η διαδικασία αποχαρακτηρισμού της περιοχής πλησίον των κατασκηνώσεων του Προφήτη Ηλία, σε μη αρχαιολογική, με σκοπό την εγκατάσταση, κατά ομολογία των υπάλληλων της Αρχαιολογίας, δύο ανεμογεννητριών.

Μια περιοχή, στην οποία για 12 μέρες, με κίνδυνο της ζωής μας, προσπαθούσαμε να σώσουμε και το καταφέραμε, από την πυρκαγιά και τώρα ξαφνικά, αυτή η προσπάθεια πάει στράφι… για τις ορέξεις κάποιων συμφερόντων, που με μόνο σκοπό το κέρδος, θέλουν να καταστρέψουν ό,τι δεν κατάφερε η φωτιά. Η απάντηση λοιπόν, των μελών της ομάδας, αλλά και όλης της ευρύτερης περιοχής και ολόκληρου του νησιού, ήταν αυτό που έγινε, σε πρώτη φάση, στις 20 Αυγούστου. Δυστυχώς όμως, μετά από τις πρόσφατες δηλώσεις της υπουργού, κας Μενδώνης, όπου μεταξύ άλλων είπε, ότι η περιοχή δεν είναι αρχαιολογική με ό,τι συνεπάγεται αυτό, θα υπάρχει συνέχεια.

Υπήρξαν στιγμές που απογοητευτήκατε, που αντιμετωπίσατε δυσκολίες και σκεφτήκατε να τα παρατήσετε;
Σε κάθε τέτοια προσπάθεια, να αντιμετωπίσεις τα φυσικά φαινόμενα, υπάρχουν στιγμές που απογοητεύεσαι, που απελπίζεσαι, που λες «φτάνει, μέχρι εδώ είναι, δεν αντέχω άλλο», αλλά όταν τελειώσει το συμβάν και ακούς το «ευχαριστώ» του κόσμου, το αγκάλιασμα, το χαμόγελο του ανθρώπου που σώθηκε η περιουσία του, τότε, όλα σβήνουν και παίρνεις τη δύναμη να μην τα παρατήσεις.

Προσωπικά, έχοντας την τιμή να είμαι επικεφαλής και δημιουργός αυτής της ομάδας, μιας ομάδας που είναι «παιδί» μου στην πραγματικότητα, θα ήθελα να πω, ότι υπήρχαν αρκετές στιγμές απόγνωσης και επιθυμίας να τα παρατήσω, ειδικά, όταν αυτή η απογοήτευση έρχεται από την αδιαφορία της πολιτείας και των τοπικών φορέων, ακόμα και ανθρώπων από το ίδιο το χωριό.

Η βοήθεια προς την ομάδα ξεκίνησε τα τελευταία 3 χρόνια και μόνο. Παλαιότερα, ακόμα και τα καύσιμα για να μεταβούμε και να σβήσουμε τη φωτιά τα βάζαμε μόνοι μας οι εθελοντές. Υλικά προστασίας, κατάσβεσης, ήταν άγνωστη λέξη για τους εθελοντές. Ό,τι είχαμε, το παίρναμε από το υστέρημά μας. Ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια, τόσο η περιφέρεια αλλά και ο δήμος μάς έχουν αγκαλιάσει, μας υποστηρίζουν και στηρίζουν και το έργο μας.

Τα προβλήματα ήταν ικανά για να έρθει η απελπισία, η απογοήτευση και η σκέψη να σταματήσει η ομάδα τη λειτουργία της. Ήταν όμως, ευτυχώς και ικανά να μας πεισμώσουν, ώστε να φτάσουμε την ομάδα στο σημείο που είναι σήμερα, κόντρα σε πείσμα κάποιων και για δικαίωση όλων μας.