Μανώλης Κολεζάκης: Το δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου 1974, στη Ρόδο και τα Δωδεκάνησα

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο
Μανώλης Κολεζάκης
emmanuelnkolezakis@gmail.com

Στις 22 Νοεμβρίου 1974 προκηρύχθηκε δημοψήφισμα (ΦΕΚ Α’ 353) και στις 8 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, διεξήχθη στην Ελλάδα για τη μορφή του πολιτεύματος μεταξύ Βασιλευόμενης και Αβασίλευτης Δημοκρατίας.

Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν 69,2% υπέρ της Αβασίλευτης Δημοκρατίας.

Την 1η Ιουνίου 1973, η Χούντα των Συνταγματαρχών κατήργησε τη Βασιλεία στην Ελλάδα, μετά το Κίνημα του Ναυτικού εναντίον της, και εγκαθίδρυσε Προεδρική Δημοκρατία. Πρόεδρος Δημοκρατίας (με υπερεξουσίες) ανέλαβε ο δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος και Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας ο Οδυσσέας Αγγελής. Κανένα κόμμα δεν αναγνώρισε το δημοψήφισμα που ακολούθησε τον Ιούλιο του 1973 και δεσμεύτηκαν, μαζί με τον Βασιλιά Κωνσταντίνο, στη διενέργεια άλλου, όταν αποκατασταθεί η Δημοκρατία.

Μετά την πτώση της Χούντας, τον Ιούλιο του 1974, η Κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή υιοθέτησε τη Συντακτική Πράξη της 1ης Αυγούστου 1974 και επανέφερε σε ισχύ το Σύνταγμα της 1 Ιανουαρίου 1952, χωρίς τις θεμελιώδεις διατάξεις, δηλαδή αυτές που αφορούσαν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος ως Βασιλευομένης Δημοκρατίας. Η αναστολή των διατάξεων περί Αρχηγού Κράτους θα κρινόταν με δημοψήφισμα, που θα γινόταν εν καιρώ. Μέχρι το Δημοψήφισμα, Αρχηγός του Κράτους συνέχισε να είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας του στρατιωτικού καθεστώτος, στρατηγός Φαίδων Γκιζίκης. Στο δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου 1974, η πλειοψηφία του εκλογικού σώματος, επέλεξε την Αβασίλευτη Δημοκρατία, με ποσοστό 69,2%.

Στα Δωδεκάνησα ψήφισαν 63,78% υπέρ της Αβασίλευτης Δημοκρατίας και 36,22% υπερ της Βασιλευομένης.
Παρακάτω φαίνεται πώς αντιμετώπισε ο Δωδεκανησιακός Τύπος το γεγονός. Σύσσωμος στάθηκε υπερ της Αβασίλευτης Δημοκρατίας. Χαρακτηριστικά είναι τα πρωτοσέλιδα που παραθέτουμε, τα οποία αποδεικνύουν του λόγου το αληθές.
(Πηγές: Wikipedia, Αρχείο ΕΡΤ, και αρχείο Δωδεκανησιακού Τύπου)