Μαρία Καρίκη: Πόσος χρόνος χρειάζεται για μία αλλαγή;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Μαρία Καρίκη

Ψυχολόγος, Msc

Οι άνθρωποι τείνουν να βιάζονται σε πολλά από όσα τους αφορούν. Επιθυμούν, συνήθως, να φτάσουν γρήγορα στον επιθυμητό στόχο. Ενθουσιάζονται και ανυπομονούν. Δεν τους αρέσει να κοπιάζουν ή να ζορίζονται πολύ. Αν υπήρχε τρόπος, θα διάλεγαν τον πιο εύκολο και πιο διευκολυντικό για αυτούς «δρόμο». Είναι, όμως, αυτό πάντα εφικτό; Κι αν συμβαίνει κάποιες φορές, είμαστε σίγουροι ότι τα αποτελέσματα είναι ποιοτικά και με διάρκεια στον χρόνο; Αυτή η συνεχής βιασύνη δεν είναι πάντα για καλό...

Όσοι σκέφτονται να προχωρήσουν σε αλλαγές στη ζωή τους, στον εαυτό τους ή στις σχέσεις τους με τους άλλους αναρωτιούνται πόσος χρόνος θα τους χρειαστεί άραγε. Φυσικά, συγκεκριμένη απάντηση δεν μπορεί να δοθεί στο ερώτημα αυτό. Η αλλαγή είναι περισσότερο μια διεργασία παρά ένα «στεγνό» αποτέλεσμα.

Δεν χρειάζεται μόνο χρόνος. Χρειάζεται μια σειρά από συνειδητοποιήσεις, από συστηματικές προσπάθειες, από δοκιμές και πειραματισμούς μέχρι να εδραιωθεί μια καινούρια συνήθεια που θα ικανοποιεί τον άνθρωπο περισσότερο από πριν.

Η αλλαγή ξεκινάει αρχικά σε επίπεδο σκέψεων. Το άτομο παρατηρεί τον εαυτό του, τη ζωή του και εντοπίζει καταστάσεις, συμπεριφορές, σχέσεις ή και χαρακτηριστικά στοιχεία δικά του που δεν του αρέσουν, τον ενοχλούν ή του φέρνουν δυσάρεστες συνέπειες ψυχικά και συναισθηματικά.

Αφού τα αναγνωρίσει και τα εντοπίσει, προσπαθεί να ιεραρχήσει τη σειρά της προτεραιότητας τους ως προς το ποια θα προσπαθήσει να αλλάξει πρώτα. Παράλληλα, μπορεί να αναδυθούν σκέψεις φόβου και άγχους ή και αμφιβολίας για το αν θα τα καταφέρει. Σκέψεις τις οποίες, βέβαια, καλείται να διαχειριστεί. Καταλαβαίνει ότι θα πρέπει να βγει έξω από τη συνήθη ζώνη ασφαλείας του και ότι αυτό θα έχει τη δυσκολία του.

Μετά τη θεωρητική προετοιμασία ακολουθεί η εύρεση τρόπων, “εργαλείων” και μέτρων για να γίνει η όποια αλλαγή. Καινούριες συνήθειες, καινούριες συμπεριφορές και επιλογές που θέλουν επιμονή, συνεχή εγρήγορση, υπενθύμιση, πειθαρχία και αφοσίωση. Χρειάζεται αρκετός χρόνος για αποδομηθεί η παλιά συνήθεια και να σταθεροποιηθεί η νέα.

Θα υπάρξουν πισωγυρίσματα σε όλη αυτή την προσπάθεια, αλλά αυτό είναι αναμενόμενο. Σκοπός είναι να επιτρέψει ο καθένας στον εαυτό του όσο χρόνο χρειάζεται, ωσότου νιώσει ότι έχει κατακτήσει πιο βαθιά και πιο συνειδητά αυτό που επιθυμούσε.

Η διεργασία της αλλαγής περιλαμβάνει φυσικά και λάθη, υπερβολές και ποικίλες συναισθηματικές αντιδράσεις. Μέχρι να ισορροπήσεις μέσα σου τη νέα τάξη πραγμάτων στην οποία θες να φτάσεις, θα δεις τον εαυτό σου να ζορίζεται, να πιέζεται, να εκνευρίζεται, να θέλει να τα παρατήσει, να κουράζεται.

Η ανυπομονησία του να γίνουν όλα πιο γρήγορα, σε κάνει να βιάζεσαι να φτάσεις στο τέλος της διαδρομής και να εύχεσαι να μη χρειαζόταν τόσος κόπος και προσπάθεια. Από την άλλη, όταν είσαι πιο ήρεμος, αντιλαμβάνεσαι ότι δεν υπάρχει άλλος «δρόμος».

Μόνο έτσι θα συνειδητοποιήσεις το πώς έφτασες στο σημείο που αγανάκτησες και που τόσο διακαώς θες να αλλάξεις! Χρειάζεται να νιώσεις το πώς και το γιατί έφτασες ως εδώ, για να μάθεις από αυτό και να μη θες να επιτρέψεις στον εαυτό σου να επαναλάβει τα ίδια «λάθη» στο μέλλον.

Οι άνθρωποι γύρω μας θα αναγνωρίζουν σιγά-σιγά τις δικές μας αλλαγές. Κάποιοι θα χαρούν, ενώ άλλοι θα αναρωτηθούν τι άραγε αντίκτυπο θα έχουν αυτές στις σχέσεις τους μαζί μας. Θα τους επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά; Θα τους ξεβολέψουν; Θα τους κακοφανούν, γιατί τους είχαμε συνηθίσει αλλιώς;

Όποια κι αν είναι η αντίδραση τους, αυτό δεν είναι κάτι που θα πρέπει να αφορά εμάς. Ας το διαχειριστούν μόνοι τους οι ίδιοι. Αν θέλουν να συνεχίσουν να είναι κοντά μας, χρειάζεται και εκείνοι να το αποδεχτούν και να αναπροσαρμόσουν και τη δική τους συμπεριφορά ανάλογα απέναντί μας. Όχι φυσικά με το ζόρι. Όποιος δεν μπορεί να συνηθίσει τον διαφορετικό εαυτό μας είναι ελεύθερος να αποχωρήσει.

Η κάθε νέα αλλαγή σημαίνει διεύρυνση, εξέλιξη, αυτοβελτίωση. Καλό είναι να το αποζητά συνεχώς αυτό ο άνθρωπος και να μη μένει στάσιμος. Να αναζητά την ολοένα και καλύτερη εκδοχή του εαυτού του. Κι αυτή η διαδικασία δεν έχει αρχή και τέλος. Δεν περιορίζεται σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Πρόκειται για μια εφ' όρου ζωής επιδίωξη.

Ο εαυτός μας είναι ανεξάντλητος και μπορεί να εξελίσσεται συνέχεια. Μόνο έτσι θα μπορέσει κανείς να γνωρίσει το δυναμικό που έχει μέσα του. Άρα, η αλλαγή όσο χρόνο κι αν χρειάζεται, όσο κόπο κι αν απαιτεί είναι το μόνο μέσο που διαθέτουμε προκειμένου να αναβαθμίζουμε συνεχώς τον εαυτό μας και να εξερευνούμε όλα αυτά μέσα μας, που ίσως δεν μπορούμε καν να φανταστούμε ότι διαθέτουμε...!