Ελληνική - αντιδημοκρατική - παγκόσμια πρωτοτυπία με τους εκλογικούς νομούς

Rodiaki NewsRoom

Με αφορμή την χθεσινή ψήφιση νέου εκλογικού νόμου στην Ιταλία και εν όψει των επόμενων βουλευτικών εκλογών στη χώρα μας, που ο πρωθυπουργός διαβεβαιώνει πως θα γίνουν την άνοιξη του 2027, (δηλ. κοντά στην προβλεπόμενη από το Σύνταγμα ημερομηνία), θέλω να επισημάνω τα dessus του εκλογικού νόμου Μητσοτάκη, που ισχύει στις ελληνικές εκλογές

Σε όλες τις πολιτικά σοβαρές χώρες του κόσμου, υπάρχει επί πολλές δεκαετίες σταθερότητα της εκλογικής νομοθεσίας.

Αν αναφερθούμε - για παράδειγμα - σε ευρωπαϊκές χώρες (βόρειες ή νότιες, μεγάλες ή μικρές), τι παρατηρούμε:

• Στην Κύπρο (που έγινε κράτος το 1960), επί 66 χρόνια έχουν εφαρμοστεί δύο (2) εκλογικοί νόμοι.
• Στην Γερμανία, από το 1956, επί 67 χρόνια, εφαρμόστηκε ένας (1) εκλογικός νόμος, που μεταρρυθμίστηκε το 2023.
• Στην Γαλλία, από το 1958, επί 68 χρόνια, εφαρμόστηκε ένας (1) εκλογικός νόμος, με εξαίρεση την διετία 1986 - 1988.
• Στην Ιρλανδία, επί εκατόν ένα (101) χρόνια, έχουν εφαρμοστεί δύο (2) εκλογικοί νόμοι.
• Στην Ισπανία (που έγινε δημοκρατία το 1975), επί 51 χρόνια έχουν εφαρμοστεί δύο (2) εκλογικοί νόμοι.
• Στην Πορτογαλία (που έγινε δημοκρατία το 1974), επί 52 χρόνια εφαρμόστηκαν δύο (2) εκλογικοί νόμοι κ. λ. π.
• Στην Ελλάδα (που αναβίωσε η δημοκρατία το 1974), επί 52 χρόνια ΕΧΟΥΝ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΙ 10 ( ! ) ΕΚΛΟΓΙΚΟΙ ΝΟΜΟΙ.
• Ακόμη και στην Ιταλία, στα τελευταία 80 χρόνια εφαρμόστηκαν τέσσερις (4) εκλογικοί νόμοι, μόλις χθες η G. Meloni πέτυχε να ψηφιστεί από την ιταλική Βουλή νέος εκλογικός νόμος, που τροποποιεί τον ισχύοντα νόμο Rosatellum.

Αυτή η έλλειψη σταθερότητας της εκλογικής νομοθεσίας στην χώρα μας χαρακτηρίζει την κακή ποιότητα της Δήμο- κρατίας μας (είναι «ελλειπής δημοκρατία», κι ας αγνόησε αυτό το στοιχείο ο Economist στην πρόσφατη έκθεση του).

Μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα, με τον πρώτο εκλογικό νόμο (το Ν.Δ 65 / 1974), η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή εφάρμοσε σύστημα «ενισχυμένης αναλογικής», το οποίο οποίο εξασφάλιζε πριμοδότηση του πρώτου κόμματος, παίρνοντας βουλευτικές έδρες από τα μικρότερα κόμματα, τα οποία δεν έμπαιναν στην 2η και στην 3η κατανομή εδρών, αν δεν έπιαναν ποσοστό 17 % για αυτοτελή κόμματα και 25 % (!) για συνασπισμό 2 κομμάτων ή 30 % (!!) για συνασπισμό περισσότερων κομμάτων. Με το όριο του 17%, αποκλείστηκαν το ΠΑ.ΣΟ.Κ του Ανδρέα Παπανδρέου και η Ενωμένη Αριστερά από την δεύτερη και την τρίτη κατανομή βουλευτικών εδρών.

Αυτή η αποθάρρυνση (με τα όρια 25% ή 30%) των κομμάτων να συγκροτούν συνασπισμούς (στη βάση ιδεολογικών και προγραμματικών προσεγγίσεων), αποτελεί άλλο στοιχείο χαρακτηριστικό της κακής ποιότητας της Δημοκρατίας μας. Αποθάρρυνση που ισχύει και σήμερα με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο (παρά τον υπερβολικό κατακερματισμό του ελληνικού πολιτικού φάσματος, από την άκρα Δεξιά, έως την άκρα Αριστερά) και θα δυσχεραίνει τον σχηματισμό κυβέρνησης, μετά την λαϊκή ετυμηγορία.

Μεσολάβησε ο νόμος 1847 / 1989, που αποκατέστησε την ισότιμη αντιμετώπιση των συνασπισμών των κομμάτων. Όμως μόνο για ένα χρόνο.

Μετά ήρθε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, που με το νόμο 1907 / 1990, «ενισχυμένης αναλογικής», πρωτονομοθέτησε την παγκόσμια πρωτοτυπία - που ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΕ ΚΑΜΙΑ - ΑΠΟΛΥΤΩΣ - ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ - το εξής τέχνασμα, που δυστυχώς ισχύει μέχρι σήμερα :

• Αν ένας συνασπισμός κομμάτων εκλεγεί πρώτος, το ποσοστό που παίρνει διαιρείται δια του αριθμού των κομμάτων και το πηλίκον πρέπει να ξεπερνά το ποσοστό του δεύτερου αυτοτελούς κόμματος, για να δικαιούται να πριμοδοτηθεί. Π.χ : συνασπισμός 3 κομμάτων εκλέγεται πρώτος με 45%, διαιρούμενο δια 3, μας δίνει 15 %. Αν το 2ο κόμμα είναι αυτοτελές και πάρει 16 %, τότε την πριμοδότηση εδρών την παίρνει το 2ο κόμμα ! ! Δηλαδή, αυτό με το 16 % και όχι το 45 % ! ! !ΠΟΝΗΡΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΑ ( ! ), με την οποία μεθοδεύεται, να γίνει πρακτικά αδύνατη η απόδοση του bonus στον όποιο συνασπισμό θα έχει εκλεγεί πρώτος.

Έτσι αποθεώθηκε η αποτροπή συνασπισμών κομμάτων. Τέχνασμα που - δυστυχώς - διατηρήθηκε σε όλους τους μετα- γενέστερους εκλογικούς νόμους (με εξαίρεση της «απλής αναλογικής» της κυβέρνησης ΣΥ.ΡΙΖ.Α - ΑΝ.ΕΛ) και βέβαια προβλέπεται και στον εκλογικό νόμο του Κυριάκου Μητσοτάκη (Ν.4654/2020), που θα εφαρμοστεί και στις εκλογές 2027, οπότε η διασπορά των ψήφων σε μεγάλο αριθμό κομμάτων θα είναι σοβαρό εμπόδιο για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Προς αντίθετη κατεύθυνση με την Ελλάδα κινείται ο εκλογικός νόμος της Ιταλίας που ψηφίστηκε χθες. Και σ’ αυτόν , όποιος εκλεγεί πρώτος - είτε είναι συνασπισμός κομκομμάτων, είτε είναι αυτοτελές κόμμα - παίρνει το προβλεπόμενο από το νόμο bonus εδρών, αλλά αν έχει φθάσει στο 42 % και όχι στο 25 %, που προβλέπει ο ελληνικός νόμος. Μάλιστα αυτό το υψηλό όριο του 42 %, ορίστηκε, για να ενθαρρύνει την συγκρότηση συνασπισμών, αφού είναι «δισπρόσιτο» για τα αυτό- τελή κόμματα.

Αυτή η λογική αποβλέπει σε εξασφάλιση ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ.

Έτσι κυβερνώνται - επί δεκαετίες - οι περισσότερες χώρες της Ευρώπης. Και συγκεκριμένα 21 από τις 25 χώρες - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε) που έχουν κοινοβουλευτικές δημοκρατίες (στις άλλες δύο Γαλλία και Κύπρο, οι κυβερνήσεις διορίζονται από τον πρόεδρο της δημοκρατίας).

Η χώρα μας αποτελεί μια από τις ελάχιστες εξαιρέσεις, των 4 χωρών που έχουν μονοκομματικές κυβερνήσεις - Ελλάδα, Μάλτα, Βουλγαρία και Ουγγαρία - με συνολικό πληθυσμό μόνο το 6 % του συνολικού πληθυσμού της Ε.Ε.